کمک به کودکان مبتلا به اتیسم برای ارتقای مهارت‌های اجتماعی

کمک به کودکان مبتلا به اتیسم برای ارتقای مهارت‌های اجتماعی

کمک به کودکان مبتلا به اتیسم برای ارتقای مهارت‌های اجتماعی 320 213

راهبردهایی برای والدین به‌منظور استفاده از آن‌ها در زندگی روزمره

 

همه‌ی والدین می‌خواهند که کودکانشان دوستانی داشته باشند، موفق شوند و شاد باشند. اما برای بسیاری از والدین کودکان با اختلال اتیسم،‌ رسیدن به این هدف‌ها دشوار است؛ به‌ویژه در حیطه‌ی اجتماعی که این کودکان احتمالا در آن‌ها مضطرب می‌شوند و برای برقراری ارتباط با دیگران دشواری‌هایی دارند. آیا روش‌هایی وجود دارند که بتوان به کودکان مبتلا به اتیسم، مهارت‌هایی را آموزش داد که بتوانند تعامل اجتماعی را مثبت ببینند؛ به جای آن‌که آن را منفی و اضطراب‌برانگیز بدانند و تجربه کنند؟ خوشبختانه، راهبرهای مبتنی بر پژوهشی برای آموزش مهارت‌های اجتماعی به این کودکان وجود دارد که می‌توان آن‌ها را در زندگی روزانه گنجاند. این راهبردها را می‌توان با تمرکز بر مهارت‌های اجتماعی مستقیم و ساده در کودکان طیف اتیسم آغاز کرد و زمانی‌که کودک در مهارت‌های بنیادی ماهر شد، مهارت‌های اجتماعی غیرمستقیم و پیچیده‌تری مانند ظرافت‌های زبان بدن یا حل تعارض را به او آموزش داد.

راهبرد ۱: الگودهی و توضیح تعامل‌های اجتماعی

کودکان اغلب از طریق نگاه کردن به دیگران و تقلید کردن از افرادی که پیرامون آن‌ها هستند، یاد می‌گیرند. به‌عنوان دردسترس‌ترین منبع یادگیری اجتماعی کودک‌تان، بکوشید تا جایی که ممکن است الگوی رفتارهای اجتماعی او باشید. این الگودهی در همه‌ی کودکان برای یادگیری مهارت‌های اجتماعی مفید است؛ اما کودکان اتیستیک احتمالا در درک رفتارهای اجتماعی‌ای که بدون هیچ توضیح کلامی‌ها با آن‌ها می‌شود، دشواری‌هایی دارند. به همین دلیل، برای توضیح سناریوهای اجتماعی به کودک‌تان وقت بگذارید. شاید نتوانید بعد از هر تعامل اجتماعی فورا این کار را انجام دهید، اما زمانی‌که وقت دارید که در مورد این تعامل‌ها بحث کنید، برای او آن‌چه که رخ داد را توصیف کنید و به رفتارهای اجتماعی‌ای که او در آن‌ها مشکل دارد (مثل جلوه‌های چهره‌ای، تون صدا و زبان بدن که در آن موقعیت اجتماعی مشهود بودند)، اشاره کنید. بنابراین، وقتی کودک‌تان از شما می‌پرسد که چرا به طریق خاصی رفتار می‌کنید، منطق پشت کنش‌تان را برای او توضیح دهید و از او بخواهید که از شما سوال بپرسد؛ به‌جای این‌که این رفتار برای او مبهم باقی بماند. زمانی‌که بزرگسالان، الگوی رفتارهای همکارانه و اجتماعی می‌شوند و آن موقعیت را گام به گام برای کودکان توضیح می‌دهند، کودکان می‌توانند مشارکت کنند و تعامل با همسالان‌شان را آغاز نمایند. برای کودکان مبتلا به اتیسم، توضیح دادن این موضوعات بسیار کلیدی است. ممکن است آن‌ها متوجه بعضی از ظرافت‌ها و راهبردهای موجود در یک رفتارِ الگو (بدون این‌که توصیف کلامی‌ای در مورد آن ارائه شود)، نشوند.

راهبرد ۲: از خلال سناریوهای اجتماعی صحبت کنید.

به‌جای این‌که رفتارها را به‌صورت مستقیم الگودهی کنید، می‌توانید سناریوها را بر روی کاغذ بنویسید تا بتوانید در مورد آن‌ها با او بحث و چالش کنید. با این روش، دیگر لازم نیست منتظر بمانید تا مثال‌های زندگی واقعی رخ دهند و سپس بر روی آن‌ها کار کنید. بلکه با کمک این روش، می‌توانید کودک خود را برای تعامل‌های اجتماعی آتی آماده کنید. مانند راهبرد قبلی (یعنی الگودهی رفتاری)، یک توصیف کلامی از سناریو باید با نمایش بصری موقعیت همراه شود. حتی می‌توانید گزینه‌هایی را در مورد نحوه‌ی پاسخ دادن به کودک‌تان نشان دهید تا او از میان آن‌ها انتخاب کند. به همین شکل، با استفاده از سناریوهای موجود در کمیک استریپ‌ها، کارتون‌ها، فیلم‌ها یا رسانه‌های دیگر می‌توان به درک کودک از تعامل‌های اجتماعی کمک کرد.

راهبرد ۳: بازی نقش

 

اگر کودک شما دشواری خاصی در تعامل با یک هم‌سال دارد، آن را بازی کنید و بازخوردهایی به او در مورد این‌که چگونه می‌تواند با این موقعیت روبه‌رو شود، بدهید. نقش‌ها را جابه‌جا کنید و به تمرین آن‌ها بپردازید؛ به این‌صورت که او یک بار نقش خودش را ایفا کند و بار دیگر نقش طرف مقابل را. به تفاوت‌های رفتاری هر کدام‌تان در بازی نقش اشاره کنید و پاسخ‌های مناسب اجتماعی او را تقویت نمایید. بازی نقش به کودکان کمک می‌کند که مهارت‌های به‌دست آمده از خلال راهبردهای دیگر (الگوی‌سازی موقعیت‌های اجتماعی، صحبت در مورد آن‌ها و سناریوهای اجتماعی) را به کار گیرند. با بازی نقش، کودک شما می‌تواند مهارت‌های خودش را در یک محیط کم‌خطر با شما تمرین کند. این کار پیش از آن‌که با مشکل به‌صورت مستقیم روبه‌رو شود، به او زمان این را می‌دهد که در مورد واکنش‌هایش فکر کند و مناسب‌ترین و اجتماعی‌ترین آن‌ها را برگزیند.

 

راهبرد ۴: پیدا کردن یک نظام حمایتی والد

 

به‌عنوان والد یک کودک مبتلا به اختلالات طیف اتیسم، بسیاری از پیشرفت‌های کودک به صبوری شما و درک‌تان از نقص‌های مهارت‌های اجتماعی او و توانایی شما در کار بر روی آن‌ها بستگی دارد. این کار، ساده نیست. در مورد گروه‌های والد برای کودکان مبتلا به اتیسم تحقیق کنید و راهی برای سازمان دادن به قرارهای بازی میان کودک خود و دیگر کودکان مبتلا به اختلا‌های طیف اتیسم، پیدا کنید. به این طریق شما با افرادی آشنا خواهید شد که می‌توانید با یکدیگر در مورد مشکلات‌تان صحبت کنید. زمانی‌که تمرین مهارت‌های اجتماعی با کودکان همراه با مداخلاتی برای والدین صورت می‌گیرد، هم کودک و هم والدین پیشرفت مثبت‌تری خواهند داشت. این مداخله‌ها به والدین کمک می‌کنند که کودک خود را بهتر درک کنند و به آن‌ها آموزش می‌دهند که چگونه به کودک خود یاد دهند که تعامل‌های اجتماعی‌اش را مدیریت کند. با پیدا کردن یک گروه حمایتی، شما می‌توانید راهبردهای گوناگونی را از طریق بحث کردن پیرامون فواید و مضرات این راهبردها با افراد دیگری که اختلا‌ل‌های طیف اتیسم را می‌شناسند، بیابید و به‌تدریج این اطمینان را پیدا کنید که قادرید به کودک خود در مدیریت موقعیت‌های اجتماعی کمک کنید. گروه‌های حمایتی ممکن است آنلاین (مثل گروه مامان‌های اتیسم در فیس‌بوک) یا حضوری باشند. این گروه‌ها را می‌توان به‌سادگی با جست‌وجوی یک عبارت (گروه حمایتی والدین کودکان مبتلا به اتیسم) در یک موتور جست‌وجوی اینترنتی یافت.

ورای همه‌ی این راهبردها، باور داشته باشید که کودک شما قابلیت یادگیری مهارت‌های اجتماعی را دارد. اگر شما باور نداشته باشید که او پتانسیلی برای تغییر دارد، تلاش شما برای آموزش مهارت‌های جدید ثمربخش نخواهد بود. توانایی مشارکت در تعامل‌های اجتماعی و بازی، بسیاری از پیامدهای دیگر مرتبط با اختلا‌های طیف اتیسم (مانند مهارت‌های شناختی، عزت‌نفس، تنظیم هیجان‌ها و انگیزش) را پیش‌بینی می‌کند. ما می‌توانیم خطر شکل‌گیری مشکلات در دیگر حیطه‌ها را با ارتقای اطمینان اجتماعی از طریق استفاده کردن از چنین راهبردهایی برای ایجاد مهارت‌های اجتماعی، کاهش دهیم.

دیدگاهی بگذارید